Ik was jong, heel jong. Het was in de tijd dat Theunisse en Rooks tezamen naar grote hoogten fietsten. Dat PSV en Nederland het beste balden van Europa. En dat Yvonne van Gennip ijskoningin werd. Ik was nog een neefje, maar ik wilde al oom zijn. Superoom.

Bijna 10 was ik. En ik viel als een blok voor sport, in een tijd dat de tv overdag enkel nog testbeeld of sneeuw produceerde. Sportwedstrijden vormden hierop een uitzondering. Die waren er ook buiten de avonduren om. Mijn jeugd was vanaf het moment dat ik dat ontdekte één grote snoepwinkel. Door weer en wind hing ik zoveel mogelijk voor de tv, en liet vol genot alle sportseizoenen over me heen komen.

Geen obesitas
Maar pas op. Al bankhangend was ik geen pionierswerk aan uit verrichten voor de hedendaagse obesitas-stroming. In tegendeel, sport kijken was zeer gezond voor mij. Want wat ik zag, ging ik doen. Als ik Leo Visser Europees Kampioen zag worden, wilde ik dat ook en trok bij gebrek aan natuurijs mijn blauwe rolschaatsen met gele wielen aan. Op de stoep voor het huis rolde ik dan eindeloos heen en weer. Met een stopwatch in de hand. Tijden schreef ik op, want ik schaatste verschillende afstanden tegen denkbeeldige tegenstanders. Deed ik bij de Tour ook. Mijn vader had een ossenkopstuur gezet op mijn oude rode fietsje en isolatiemateriaal voor verwarmingsbuizen om mijn frame gedaan, zodat het geheel eruit zag als een echte crossfiets. Elke dag fietste ik de etappe uit de Tour na, door de immense achtertuin die voor een kind zo groot was als de Alpen en Pyreneeën bij elkaar. In gedachten versloeg ik Greg Lemond en Pedro Delgado met minuten verschil. Ik heerste tussen de bonen, tomaten en veldsla.

Olympische droom
Ik had ook een Olympische droom. En die ging over de marathon. Want ik wist al dat dat iets heel speciaals was. Misschien had Mart Smeets, toen al 89 jaar, me het verteld. Misschien was ik in mijn vorige leven Griek. Ik zat in ieder geval op het puntje van mijn stoel toen Belayneh Densimo het wereldrecord in Rotterdam aanscherpte tot 2:06:50. Moeiteloos doek ik deze tijd nu op. Ik heb het voor eeuwig opgeslagen. Alleen zijn voornaam moest ik even googlen, op spelling. Natuurlijk trok ik na die race hevig geïnspireerd mijn sportschoentjes aan voor een tochtje door bos en weilanden. En mijn hoofd sloeg weer op hol.

Superoom!
Al hollend rekende ik uit dat ik over een jaar of 15 wel als marathonheld kon deelnemen aan de Spelen. Ik dacht nog wat verder. Mijn zussen zouden dan oud zijn, en dus moeder. Het vaderschap leek me wat prematuur voor de volwassen versie van mezelf: te veel gehuil, te weinig tijd voor sportzaken: ik was een intelligent kind. Maar oom zijn, zag ik wel zitten. Superoom! Van die functie kon ik mij, hoewel ik zelf nog een neefje was, een prima voorstelling maken. Denkend aan al die leuke momenten die ik met mijn ongeboren familie zou gaan beleven draafde ik door. Ik rende en rende en zag het in de verte luid en duidelijk op een spandoek staan: ‘Hup ome Jan!’ Het spandoek werd vastgehouden door twee blondgekrulde neefjes, met drie nichtjes in bloemetjesjurken en twee lichtjes uitgezakte zussen ernaast. Ze stonden opgesteld achter een dranghek, 200 meter voor de finish van de Olympische marathon. Ik naderde hen, zag en hoorde hun hartstochtelijke aanmoedigingen hoog boven iedereen uit en sprintte weg bij mijn directe Afrikaanse concurrent. Op weg naar Olympisch goud. En mijn moeder riep me heel in de verte voor het avondeten.

Een volwassen man
Zaterdagmiddag, half zes. Een man van 31 rent onder tropische omstandigheden tussen pak hem beet 65 andere hobby-atleten een wedstrijdje over 5 kilometer die hem leidt door de ingeslapen wijken van een klein Brabants dorpje. Hij lijdt. De straten zijn verlaten. Nog een kilometer te gaan. Links en rechts wordt hij ingehaald door hijgende en hevig transpirerende mannen. Zelf kan hij er ook wat van, want weer is hij te snel van start gegaan. Zo’n 5 kilometer is ook niet in te delen, doseren is onmogelijk. Zijn longen doen pijn, zijn benen voelen loodzwaar. Even komt het idee in hem op om te gaan lopen. Het idee wint aan terrein, zeker als vlak voor hem een andere man zijn gedachten in de praktijk brengt. Dan ziet hij in de verte een kinderwagen, met daarnaast twee volwassenen en een meisje. En hij ziet een spandoek. Als de man dichterbij komt, hoort hij hen juichen. Hoog boven het volwassen stemgeluid piept een kinderstemmetje verlegen maar vol trots wat er op het spandoek staat geschreven: ‘Hup ome Jan. Hup ome Jan!’ De ogen van de man lopen vol. Hij bevindt zich weer midden in de marathon die hij 20 jaar geleden ook al liep. Bevrijd van alle pijn stijgt hij op en vliegt naar de finish. Hij wint. De volgende dag kijkt hij op internet naar de uitslag: 19e. Maar de man weet wel beter.

Klein geluk zit in olympisch grote dromen.

Heel soms komen dagdromen uit

Dat wielrennen een sport voor mannen is, bleek op de dag na de door Johan Vansummeren – ‘Summie’ voor insiders – gewonnen Parijs-Roubaix op een zolder ergens boven een restaurant, ergens in Nijmegen. Daar zaten pakweg 200 mannen en welgeteld drie dappere vrouwen te luisteren naar het relaas van Johan Museeuw – een van de grootste renners uit de Belgische en misschien wel wereldhistorie – en een Belgische dichter, Willie Verhegghe. Over die laatste man later meer.

Orgastisch winnen
De Leeuw van Vlaanderen was goed voor een aantal mooie ontboezemingen, te beginnen met zijn uitspraak dat een klassieker als Parijs-Roubaix winnen eigenlijk één groot orgasme is. Om er aan toe te voegen dat hij heel wat klassiekers heeft gewonnen, maar vele malen vaker dat andere hoogtepunt heeft bereikt. Maar waar de herinneringen aan de klassiekerzeges voor altijd blijven, weet een Leeuw de volgende dag niet meer dat hij de avond ervoor de top van zijn eigen berg heeft bereikt. Laat staan dat de rest van Vlaanderen. Dus rest hem niks anders dan toewerken naar een volgende eruptie, aldus een ontketende Leeuw. Moraal van het verhaal: klassiekerzeges beklijven, maar orgasmen vergaan.

Zo’n avond dus: mannenverhalen uit België met bier uit dezelfde streek.

Vrouwelijk voorteken
In de pauze ging ik naar de WC. Er waren twee toiletten, één voor mannen en één voor vrouwen. Ik spoorde mijn vriend voor mij aan om de lege vrouwenpot te bevuilen, de normale bewoners waren immers in geen velden of wegen te bekennen. Toen hij net de vrouwendeur achter zich sloot, schoof er echter een vrouw net achter mij de plasrij binnen. Een teken? Zo bleek. Want wielrennen is niet alleen maar bier, seks en verhalen over prostaten die het niet meer doen na een 6 uur durende geseling over onberijdbare keienwegen. Nee, wielrennen is het echte leven, en boort hele diepe gevoelens aan. Als je er tenminste mooi over kan schrijven.

Winnaar en verliezer
Toevallig kon de aanwezige dichter dat. Na twee uur praten over koers, tactiek, de eerste mobiele telefoon die Mario Cipollini tijdens training uit zijn achterzak haalde en het gangreen aan het bijna verloren been van de Leeuw, was het de beurt aan Willie Verhegghe. Hij toverde een wonderschoon aangrijpend gedicht uit de hoge hoed. In een relaas waarin hij Parijs-Roubaix op bikkelharde wijze vergeleek met hel en verdoemenis werkte hij langzaam toe naar de dag waarop Bernard Hinault in de lente van 1981 Parijs-Roubaix won: tevens de dag waarop Verhegghe’s zoontje van 10 kwam te overlijden. En er was geen grotere fan van de winnaar van de dag dan degene die die dag het leven verloor. Vader vuurde het puntige lofdicht over zoon met zulke snoeiharde doeltreffendheid de zaal in dat 200 bommetjes testosteron volledig onschadelijk werden gemaakt. Op de Nijmeegse zolder kon je een bidon horen vallen.

Gesnik en geslik
Aan het einde van het gedicht klonk er zelfs gesnik, ik keek naast me, en daar zat de vrouw die achter me stond bij de WC. Zonder gêne liet ze haar traanbuizen leeglopen. Natuurlijk, vrouwen hebben niet het alleenrecht op gevoelens –steeds minder zelfs, durf ik te beweren – en ze zijn zeker niet de enige soort die ze toont in de vorm van tranen. Maar wel in een openbare ruimte waar het heel de avond ging over prostaten en orgasmen, doordrenkt in Belgische bier.

Was ik maar vrouw, dan had ik het ook kunnen laten stromen. Maar mij restte niks anders dan strak voor me uit te staren, terwijl de ogen zich langzaam vulden met zout water. En 200 man slikte met mij een traantje weg. Wielrennen is geen dom spelletje van kat en muis. Wielrennen is het echte leven, en veel meer dan dat.

‘Denkend aan Holland
zie ik breede rivieren
traag door oneindig
laagland gaan,

rijen ondenkbaar
ijle populieren
als hooge pluimen
aan den einder staan’

Op wat niet te pruimen kinderversjes na, ken ik geen enkel ander Hollands gedicht uit mijn hoofd. Ik vind dichten vaak pretentieuze woordenpocherij. Opgeblazen stukjes alfabet. Maar wat mij betreft is dit oer-Hollandse gedicht de dans aan onooglijk, onbegrijpelijk onnodig bloemrijke taalgebruik ruimschoots ontsprongen. Want als ik in onze nationale ijzeren buffel richting Den Haag dender, komen deze woorden steevast mijn bloemloze taalbrein binnen rijden. Even denk ik dan: ‘Verrek, ik ben een dichter.’ Mijn waarneming is dan een gedicht geworden. Dichter bij een compliment kan een dichter niet komen.

PS.

Hier het hele gedicht van Marsman, want om dat nu helemaal uit je hoofd te kennen:

http://www.xs4all.nl/~ace/Literaria/Poem-Marsman1.html

Loonslaven
Als freelancer is het maken van een planning makkelijker dan voor de gemiddelde loonslaaf. Ik bepaal potdomme mijn eigen werktijden wel! Alhoewel, Nederland is vergeven van de werknemers die in de baas zijn tijd uren zitten te gluren naar live-streaming voetbal en wielrennen. Complete servers raken overbelast door zwartkijkende sportfanaten. Sommige werknemers komen zelfs schaamteloos in opstand als de baas de toegang tot de NOS-site afschermt. Sport kijken als primaire arbeidsvoorwaarde: in het nieuwe regeerakkoord zullen heus veel absurdere afspraken staan dan deze.

Ik kijk dus legaal, met toestemming van de baas, een naderende sportwedstrijd geeft mij zelfs extra motivatie. Niks is zo ontspannend als een goede pot sport, na een te vroeg behaalde deadline.

Sportonrust
Soms geeft het ook onrust. Vooral in mijn weekend en in de avonden. Dan zijn er de sociale afspraken met vriendin, vrienden, sportclubs en muziekgezelschappen. Gek genoeg zijn die minder flexibel dan mijn eigen werkagenda, vooral vriendinnen buigen moeizaam mee als het om sport kijken gaat. Ik beledig hier niemand mee. Ik zeg gewoon waar het op staat. Soms wil ik de Ronde van Lombardije zien, of de finale van het kogelstoten bij het EK atletiek. Kan dan niet. Want er moet weer zo nodig sociaal gedaan worden.

Zit ik op een dooie donderdagavond op een verjaardag in pak hem beet Beek en Donk. En zie daar maar eens de TV aangezwengeld te krijgen om met z’n allen de finale van de 100 meter vrije slag heren te kijken. Gevolg: totaal zinloze chagrijnigheid. Vroeger dan, nu niet meer hoor. Sinds kort doe ik het anders, “water bij de wijn”, zoals ze dat zo mooi noemen tussen aanhalingstekens. Echt belangrijke sportevenementen schrijf ik op in mijn agenda. Daar komt niemand aan. De rest is voor het lot.

Sportlot
En dat lot zorgt soms voor hemelse momenten. Zo was er laatst die keer dat ik terug kwam van een bandrepetitie. Ik zette de TV aan om nog wat sport- en wereldnieuws tot me te nemen via teletekst. Krijg ik onverwacht een 45 minuten durende samenvatting van de EK-atletiek voorgeschoteld. Winnen we nog zilver ook! Of die keer dat ik was wezen wandelen in het bos met mijn vriendin. Kom ik terug, zet de TV aan om nog even wat sport- en wereldnieuws tot me te nemen, val ik midden in de finale van de Classica San Sebastian (wielrennen). Met onze Robbert Gesink vol op kop!

Intens genot
Dat zijn voor de omni-sportliefhebber die ook nog een beetje aan de maatschappij wil meedoen, en daarom moet schipperen tussen passie en de rest, momenten van ultiem geluk. Hij of zij (haha) voelt zijn lichaam dan totaal verslappen en tegelijkertijd vollopen met een intens gevoel van voldoening.

En doet het lot zijn werk slecht, dan is er altijd nog krant, internet, teletekst en de NOS-site met samenvattingen die dan lekker in de baas zijn tijd schaamteloos bekeken kunnen worden.

Als kind kon ik dagenlang ziek zijn van een verloren wedstrijd van Nederland of PSV, mijn club. Ik kon het niet aan om beelden op TV terug te zien, kranten liet ik liggen voor wat ze waren en praten deed ik er liever helemaal niet over. Het bezorgde me allemaal intens veelverdriet, dat ik niet kon verwerken. Ik voelde me machteloos tegenover zoveel voetbalpijn.

Leren relativeren

Inmiddels ben ik volwassen, doet verliezen nog steeds pijn, maar is het minder heftig en duurt het vooral minder lang. Ik heb mezelf relativeringsstrategieën aangeleerd, ontleend aan mijn dagelijkse gang door het leven. Als voetballiefhebber uit Nederland en fan van een Eindhovens voetbalteam moet je geestelijk ook wel behoorlijk sterk zijn: de teleurstellingen overtreffen de voetbaltriomfen tot de macht zoveel. Als je jezelf niet terug weet te halen naar de aardse werkelijkheid na de zoveelste (onterechte) nederlaag dan heb je een verdomd zwaar leven.

Andere koek

Relativeren is goed als PSV eruit vliegt in de poolfase van de CL, of als Nederland in de kwartfinale naar huis wordt gestuurd door een team dat overduidelijk de sterkere is. Zinnen als: “Het is jammer, maar ik ben wel gezond”, “Ik heb een leuke avond gehad met vrienden”, “Morgen heb ik lekker vrij en vannacht heb ik een dak boven mijn hoofd”,  helpen dan prima. Maar een WK-finale verliezen, dat is heel andere koek.

Aardse cliché-wijsheden schieten zo vlak na het Engelse fluitsignaal behoorlijk tekort. “Allemaal leuk en aardig die blakende gezondheid, maar die *&%^-scheids heeft me wel een jaar van mijn leven gekost.” Bij de pakken neerzitten mag, moet zelfs. Ik slik een opkomend traantje weg. Maar daarna moet de rotzooi van het vroegtijdig geëindigde feest opgeruimd worden. Zinnen verzetten is ook een goede copingstrategie. En met een schoon huis, flink wat nevel in de kop en waarschijnlijk ook door gebrek aan toeterende auto’s val ik wonderwel snel in slaap.

Even doorbijten

En dan de ochtend na de eerste verloren WK-finale in mijn leven. Weeïg gevoel in de maag. Koffie biedt even verlichting. Dan de TV aangezet. De kans op herhaling van vreselijke beelden is levensgroot. En jawel, na feestelijke beelden uit Spanje kondigt de nieuwslezer van dienst de samenvatting aan: “En dan de hoogtepunten van de finale, even doorbijten mensen.”

Na onweer komt de zon

Het doet pijn, tot op het bot. De twee wereldbekerkansen die Robben verprutst, al die (on)terechte gele kaarten, en de mokerslag van Iniesta. Ja, het doet pijn. Maar het is ook goed, want ik weet dat cliché-relativering me nu niet gaat helpen. Ik moet door de pijn heen, anders kan ik het nooit een plek geven in mijn DVD-kast aan voetbalherinneringen. Ik wil niet dat de beelden van mijn eerste WK-finale verdwijnen ergens in een doos, waar ik ze nooit meer terug kan vinden.

Ik zet mijn laptop aan. Surf naar de site van de NOS. Kijk de samenvatting nogmaals, bekijk de interviews na afloop en beluister zelfs het radiocommentaar van Jack van Gelder tussen minuut 115 en 117. Het doet allemaal verschrikkelijk veel pijn, maar voor het middaguur is mijn gemoed opgeklaard. Er was een flinke onweersbui voor nodig, maar als ik naar buiten kijk verdrijft een flets zonnetje de donkere wolken.

Ik ben er klaar mee. Van mij mag de Eredivisie weer beginnen.

Spaanse WK-griep

Uit deze wet is het een en ander af te leiden. De belangrijkste afleiding is dat Spanje, dat schlemielig verloor van Zwitserland, het weer niet gaat redden. Al decennia lang kampt La Furia Roja (De Rode Furie) met een WK-syndroom dat vergelijkbaar is met dat van Nederland: goede spelers maken nog geen geen WK-winnend team. En dat wordt vaak al duidelijk bij de opening: vijf maal verloor Spanje zijn eerste duel. Op een deelname van tien is dat beroerd.

Met een Spaanse Wk-griep onder leden laat het vervolg zich raden: liefst vier maal bleven de Spanjolen steken in de eerste ronde. De vierde plek in 1950 is het beste wat het team heeft gepresteerd. Dramatische cijfers voor een land dat met zijn clubteams 12 maal de Europa Cup 1 (ja, zo heette dat vroeger) won. Nee, dan Brazilië: vijf maal wereldkampioen en vijf maal glansrijk geslaagd voor de eerste test.

Wie dan wel?

De sambavoetballers dan maar weer? Want die wonnen wel, en dat kan van een hoop andere kanshebbers niet worden gezegd. Gelijkspel troef op dit WK bij de favorieten: Frankrijk, Italië, Portugal en Engeland, allemaal moesten ze al twee punten inleveren. Vallen die landen dan ook af? Ja, op één na.

Er is namelijk één team in de geschiedenis van het WK geweest dat in zijn openingsduel de punten moest delen en uiteindelijk toch met de cup in handen stond. In 1966 hield Uruguay de latere wereldkampioen op 0-0. En dat was Engeland.

Tot het tegendeel wordt bewezen wint Engeland dus het WK. Logisch.

WK-statistiek
Vanuit de hoek van de kansberekening is deze WK-pool-kolder veel gehoord: “Ik vul Nederland in als kampioen, want statistisch gezien wordt dat een keer tijd.” Recht tegenover deze statistische doodschop staat de volgende uitspraak: “Nederland heeft nog nooit gewonnen, dus de kans dat dit nu wel gebeurt is daarom erg klein.”

Uitspraak 1 kan iedere HAVO-scholier met wiskunde-A in zijn pakket zonder probleem onderuit halen. Uitspraak 2 is lastiger, want naast kennis van de statistiek heb je daarvoor ook kennis van de voetbalsport nodig. Let dus goed op.

Wel technisch goed
Het is waar. Nederland heeft altijd technisch goede voetballers gehad (Cruyff, van Basten, Bergkamp, Ellerman, ga zo maar even door). Een aantal keer hadden we het beste team (’74 ’78 en ik durf zelfs te stellen in ’90). Nooit wonnen we, en ook nu niet. Maar niet omdat cijfers uit het verleden garantie bieden voor de toekomst. Maar omdat de cijfers een weergave zijn van een onderliggend probleem: die van onze Hollandse voetbalmentaliteit. En die staat lijnrecht tegenover die andere mentaliteit (Jan-Peter, kom er maar in).

Hollandse mentaliteit
Die Hollandse voetbalmentaliteit. Dat is er eentje van misplaatste arrogantie. Van altijd maar het mooiste voetbal willen spelen, liefst via de vleugels. Van hakballetje hier, stiffie daar, balletje tik-tak, een keer raken en dan op de pantoffel in de kruising. We vliegen na een aantal gewonnen inspeelpotjes in de poulefase met z’n allen met het hoofd richting de wolken, met ‘onze jongens’ voorop als piloten. Maar ‘onze jongens’ weten niet hoe het is om met het mes tussen de tanden een karwei af te maken. Een team bij de lurven, kladden en ballen te pakken, af te knijpen en over de reclameborden te gooien. In de wolken worden de prijzen niet verdeeld. Dat gebeurt in de regel na verlenging op de strafschopstip. En daar zegevieren de sterksten van geest, en in een sterke geest is geen plek voor egotripperij. En dus vlogen we er in het verleden uit, en zullen we dat ook dit jaar doen. In de kwartfinale tegen Brazilië.

Nature en nurture
Onze voetbalmentaliteit zit diep verankerd in onze genen, en wordt versterkt door dodelijk nurturegedrag: vaders die zonen wijsmaken dat Cruijff de beste ooit was en opa’s die aan kleinkinderen eindeloos college geven over het totaalvoetbal van ’74, wat het beste was wat een grasmat ooit heeft mogen voelen. Maar wonnen we er prijzen mee?

Toch maar weer Duitsland
Tja, knappe voetbalkop die zich aan zoveel erfelijkheid- en omgevingsgeweld kan ontrekken. Een, hooguit twee hebben het door. Maar een heel elftal vrije geesten is een utopie.

Ik vul daarom Duitsland in als kampioen. Dat dit volk kan ‘kämpfen’, dat heeft het verleden namelijk al op vele fronten ruimschoots aangetoond.

Ik denk geen sport
Ten eerste horen berichten over damwedstrijden niet op de sportpagina thuis. Dammen is een spelletje, net als schaken. Het zijn dynamische sudoku’s, over het paard getilde kruiswoordraadsels. Ooit een verslag gelezen over het wereldkampioenschap Zweeds Raadselen in de sportkrant van maandag? Nou dan. Nu is de discussie over de vraag of dammen en schaken wel echte sporten zijn natuurlijk niet nieuw. Wat sport is en wat een spel, is historisch bepaald. Ooit heeft iemand bedacht om de twee spelletjes het label sport mee te geven. Wel met het woord ‘denk’ ervoor, maar het kwaad was al geschied. Waarschijnlijk was het een erg invloedrijke persoon die dit voor elkaar heeft gekregen en die, als hij dat gewild had, er ook voor had kunnen zorgen dat wij op dinsdagavond bij Tom Egberts of Dione de Graaff hadden kunnen kijken naar een samenvatting van de wereldkampioenschappen sjoelen (kleine bak) in Sochumi, Georgië. Gemiste kans.

Sekseverschillen
Het ander punt dat ik graag wil aanstippen is dat het bij dammen kennelijk heel normaal is om de scheiding der seksen in stand te houden. Testosteron aan de ene tafel, oestrogeen aan de andere. Waarom? Dammen lijkt me bij uitstek toch een activiteit om gemixt te ondernemen. Fysieke verschillen vallen weg en het probleem van gezamenlijk douchen heb je ook niet, want echt zweten zul je niet van het verleggen van een paar stenen. Zitten er bij de internationale damfederatie dan zulke conservatie heren (want het zijn negen van de tien keer mannen) in het bestuur? Heren die het mannelijk ras, de mannelijke geest boven het vrouwelijk volk, het feminiene brein plaatsen en daarom geen trek hebben in een minderwaardige aanvulling van het spelersbestand? Of zijn de mannen stiekem bang voor een beetje vrouwelijke concurrentie? Ze schijnen immers ook beter in wiskunde te zijn.

Wat de reden ook is, ik denk dat het tijd wordt voor een nieuwe historische bepaling: Mannen en vrouwen verenigd achter een damtafel, stenen verleggend en bruggen bouwend. Laat de edele damsport een voorbeeld zijn voor alle andere sporten, eh, spelletjes…

Geen kinderspel

Nu moet ik eerst even uitleggen dat het omploegen van mijn vaders tuin geen kinderachtig karweitje is. Het gaat niet om een paar rijtjes spitten. Mijn god nee, de tuin is 1/3 hectare groot. Dat kun je niet bolwerken met hand en schop. Dat moet met een mini-tractor waar je achteraan loopt. Een frees heet zo’n ding. En dat kost kracht, wat mijn vader momenteel niet zoveel heeft. De beste man is al 64. Mag hij?

Tuinfakkel

De tuin is zijn heiligdom. Gaat boven familie en vaderland. Zijn ziel en zaligheid ligt erin. En hij vroeg mij om hulp en dus was ik vereerd. Maar, mijn broer moet niks van tuinieren weten, heeft twee groene linkerhanden. Om over mijn zussen maar niet te spreken. Bovendien zijn ze beide vrouw. Aan tuinieren zit geen glazen plafond, wel een fysiek deksel. Geen optie dus. De enige optie was ik. En toch was ik vereerd. Want mijn vader vraagt nooit om hulp. Vader laat zoon toe in het heilige der heiligen. Geeft de fakkel over, want het is tijd. Zoiets als Frodo die de ring der ringen van Bilbo in zijn knuistjes gestopt krijgt. En ik krijg de tuin der tuinen. Een zware opgave, maar ik ben er denk ik klaar voor.

Einde is begonnen

Ik moet wel. Want het proces is begonnen. Kleine pijntjes in het been gaan langzaam over in grotere pijntjes op andere plaatsen. Daarna komt de eerste ziekenhuisopname gekoppeld aan óf een allesverlammende chemokuur óf een ingrijpende operatie aan zijn beide heupen. In beide gevallen zit zware, fysieke arbeid er niet meer in. De omgeving reageert geschokt: “Hij was altijd zo gezond, mankeerde nooit iets!” Nee, maar ik wist het al. In de lente van 2009 had het zich al aangekondigd. En nu kan hij nooit meer lopen. We denken na over een bejaardentehuis, want mijn moeder is inmiddels ook niet meer wat ze zijn moet. Ze vergeet vaak dingen, soms denk ze dat ze een vogel is. Ze fladdert dan strompelend door het huis. Om even later weer met beide voetjes op de grond te belanden en vervolgens te beseffen wat er aan de hand is. Vreselijk. Nee, het zijn geen prettige tijden. Maar het hoort bij het leven. Eerst zijn je ouders er voor jou en dan ben jij er voor hen.

Vereerd voel ik me inmiddels al lang niet meer. Triestig en melancholiek is een betere benaming van mijn huidige gemoedstoestand. Ik ga maar eens een bakje koffie drinken met die twee ouwen van me. Nu het nog kan.